Title:
Silver Jubilee Sermon
Topic:
Hong Makaih leh Hong Thakhauhsak ih Pasian
Rev.
En Khan Hau @ Sia Haupu, Pasian nasepna sungah hunbit a, a kihelzawh kum 25
Golden Jubilee ah Hanthotna pia thei dingin hun pha ka ngah manin, ka lungdam
hi. Hun hong pia i Pasian leh Jubilee nei Siapa tungah lungdamna thu ka pulaak
masa nuam hi.
Thu
bulphuh Lai Siangtho simna:
I
pu i pate’n gal ai, sa ai, tangza ai-in a om uh ciangin, zu leh sa ne-in a om
kawmkawm un, a phuahsa uh late, beh leh phung lapi, galmat samat late cih a
kipan la tuamtuam sut uha, zam leh khuang tumin, lamin, diangin, kikawi-in
lamvui uh hi. Zu leh sa ne-in, dawnin a hun manphate uh tua bangin na zang uh
hi. Tua ahih manin, sang kahlo, lai theilo, thu ciaptehna laibu neilo uh hita
leh, a kisut suksuk beh leh phung late, galmat samatna late, zawlla cihte a
kipanin, a khangkhang in na kihilhsawn uh a, na kitheisak zo mawk uh hi.
Tua
bang ngei mahin, Israel mite ading Pasian sep nate, Pasian ompihna leh gualzawhpihnate,
Moses in Israel mite kikhopna ah sut thei zel hi. Moses ahun nunung lam, a
sihkuan lam ciangin, Israel mite tawh a omkhopna, kikhopna mun ah, Israelte
Topa Pasian in a aituam kepna, aompihna thute Moses in mipite zak dingin
genkhia, sakhia, simkhia hi. Tua pen i Lai Siangtho bulphuh Thu hilhkikna 32
sung ahi hi. Hih sungah kigen thute pen, Moses’ la ci-in kiciamteh hi. Moses in
hih laite Israel mite kikhopna munpi khat ah, a kikhawm khempeuhte zakdingin a
banbanin a sut suksuk late ahi hi. Moses in hih laite, tang 1 pan tang 43
naciang a gen khit ciangin, Nun tapa Josuah tawh mipite zak dingin, hih lamal
te khat khit khat a banbanin sut suk ngekngek lai hi. Zomi te’n thu in lai hi a, la in thu hi, i
cih bang mah ahi hi. Israel miten a tel loh uh, aphamawh, Pasian ompihna,
Pasian kepna leh aituam bawlnate la-in a kiphuak ahih man ahi hi.
Pasian
in Israelte a tuam kepna, a tuam makaihna, Pasian in Israelte tungah a itna a
tuamdang diakin alahna leh Israel mite a makaihzia, Israelte lamah a pang tawntung,
a galte uh a dosak tawntung Pasian ahihna, Moses late i sim ciangin teltakin kithei
thei hi. Israelte nuntakna sungah haksatna tampi, eg. Egypt gam salsuahna ah,
Pasian in a mite a makaihzia leh, a kepzia, Egypt pan Canaan gam zuan ding a
paina uh ah, Tuipi in a khaktanna, a galte un delhin a lungkham mahmah laitak
un, leikeu tungah a mite a ding lampi a sialsakna, Sehnel gam sung khualzinna
ah, huihpi lauhuai tuah khak bangin, launa hun sungah, Pasian in Israel mite
kemin, a hum viuveunate 32:9 na sungah kimu thei hi. Israel ten Canaan gam zuanin
a ciahna uh ah Pasian in limtakin kemin, a kepzia Moses in Muvanlai in, a note
a kepzia tawh na genteh a, i mitkha ah muh theihpah dingin hong kilangsak hi.
Muvanlai
in, a note a kepzia? Bang ci kep hiam? Vasate thu tawh kisai kanna leh sinbehna
a nei ihi kei a, mite hong gen, i zaksawn teng mah a gen sawn nuam ihi hi.
Muvanlai in a note a kepzia, apattah zia leh a makaihzia lunglut huai simtham
hi. Muvanlai pianzia i gen masa nuam hi. Muvanlaite a dang muvanlaite tawh a
hon a kikhawl vasa hina pin, vasa dangte tawh a kikhawl theilo, a tuamtat vasa
ahi hi. Vantung ah sang len semsem leh nuam a sa semsem vasa ahi hi. Bangzah
takin, galte thahatin, galte atam zongin, a galte tungah, galte khutsungah
cikmah hun a, aki surrender ngeilo vasa nam khat ahi hi.
Thu
muhkholhsiamna nei-in, mailam saupi amu thei vasa ahi hi. A ommun panin, agamla pi a om, a galte nangawn a muzo, a
muthei vasa ahi hi. Vasa dangte, huihpi, guahpi zu ding hileh lau-in, ham
ngeingai-in a om laitakin, muvanlai ahih leh huihpi leh guahpi deihin, huihpi
lakah len nuam asa vasa ahi hi. Tua banah na khat peuhpeuh, thu khat peuhpeuh
aom ciangin, up leh uploh ding sittel phot a, a sittelna dung zui-in, nate
tungah upngamna leh muanngamna anei theipan vasa ahi hi. A tate, mailam ding
sialkholh sak thei a, a tate apicing vasa asuah theih nadingin, Muvanlai in a
tate limtakin kisinsak a, limtakin pantah hi. Tekin, vuai-in, a om ciangin, a
multe pulh ding kithawi a, tua bang hun ciangin, kilungneu saklo in, mualsang
dawn leh mite gamdaihna mun ah lengin, a multe apokik, thathak a neihciang
dong, tha lakik in, kithakhauhsak kik hi. Tua pen ama pianzia hi a, zuih huai
mahmah thu ahi hi.
Mun
sanna, leh mualsang theithei ah, butomin, a note a dingin bu hoih tomsak,
lamsak hi. Bu a lam ciangin, abu a thuap, a thuapin koih hi. A tungnung penpen,
lopa tawh, tua zom, a thuap ah, ling leh lopa ki gawm, tua khit ciangin, lopa,
tua ban ah ling leh lopa kigawm thuap kik in, a sungtawng penpen ah ahi leh,
amul leh a nel lopa tawh gawm khawm a, anuam dingin bawl hi. A note limtakin
kem a, nisim, naisim, hunsimin a note a bu ah vilin, a bu tung pan a kha zapin
gingsak khuahkhuah hi. A nu khazapna ging a zak uh ciangin, muvanlai noten, i
nu ei kiangah om ei ci-in, lungnuam leh lungmuang takin om thei uh hi. (Germany
experience…. Tate tungah, Boih aw, Nunu,
papa ten hong ompih ka hi uh. Na zun a suak leh tha in, na ek a suak leh tha
in, nunu, papate in na zun na ek siak
dingin na kiangah hong om den ka hi uh. Khuazing kihta ken, gamlum leh, aw sang
aom leh tuate lau ken, Nunu, papa ten hong ompih ka hi uh cih teng hong gen sak
den hi… Ka tanu nisim in tua bangin ka paupih dingin hong hilh uh hi)).
Tate, naupangte khamuang sak, lungmuang sak ding cihna ahi hi.
A
note themkhat a hong golzawk ciangin, muvanlai in, a khate zakin a note man hi. A kha tawh a
note pua-in vansangah lenpih kawikawi hi. Vantung sangpi ah, aleng ahih uh
hangin, api anglum sungah aom, muvanlai note in lungmuangin, om hithiat uh hi.
A pi or a nu in kem zo mahmah ding ahih lam tel mahmah uha, a pi or a nu makaihkaihna
ah nial hetlo-in, nuamtakin a om uh ahi hi. Pasian in Israel mite a makaihzia,
a vilzia leh a ompih ziate a ngaihsutsut ciangin, Muvanlai in a note a makaihzia
leh, Pasian in Israel mite a makaihzia kibang sa lua ahih manin, Moses in la in
hong phuak khia a, den a i sim, Thuhilhkikna 32 na sung ahi hi.
Tu
ni a Jubilee la Siapa nuntakna, Tan 10 zawhloh manin, Lai Siangtho sangkah a,
Pasian nasem hilo hi. Sumbawlin, sipuazi sem a, cihmawh khit nungin, Pasian
nasem dingin Lai Siangtho sangkah zong hilo hi. Kumpi na, Sangsia semin a omna,
Darkhai khualui pan Pasian sapna a zak ciangin, Lai Siangtho sangkah dingin kithawi
pah tingtengin, sang a manciang lunghei neilo takin hunbit Pasian nasem dingin
akipia khia pah ahi hi. A sangkah sungin, a it mahmah atate khat in nusia hi.
Haksatna, ze-etna tampi tuak kha hi. Pasian nasepna Pasian tuu huang sungah a
tun ciangin zong, haksatna, innkuan sungah damlohna akipan, tampi tuak kha ngei
hi. Pasian nasepna sungah, Lungkiat theih nading, puk theih nading, lungkham
sinkhamna leh haksatna tampi zong tuak kha ngei ding hi. Tua bang hina pi-in,
muvanlai in, a note vilin, a kha tawh a note pua a, a makaih bangin, Pasian in
Siapa makaih ompih a, tu in Silver Jubilee hun nuamte a zang khawm thei ihi hi.
Pasian a minthang tawntung ta hen. Amen!!!.
Jubilee la Siapa in Lai Siangtho bulphuh
mun nih na nei a, a nihna Is. 41:10 ahi hi. Isaiah Lai Siangtho bupi, khenpi
thumin kikhen thei hi.
Alian 1-39 (First Isaiah).
A gamveng uh ahi, Assyria ten Judah gam sim dingin a kithawi hun sung a, a
kigelh lai ahi hi. Assyriate thahat mahmah ahih manun, a lauhuaina bek hilo in,
Israelte in Pasian phawkkha nawnlo-in, pasian dang, milim bia-in, a nungta
Pasian, nungngat sanin, Pasian thu a manlohna uh leh, Pasian a muanlohna uh hangin,
gimna thuakding a hihna uh kilimgen hi.
Alian 40-55 (Deutro-Isaiah).
Israel mi tampite Babylon gamah, Kumpi Nebuchadnezzar salin a omna uh Babylon
mite in utlo pipi in lasa dingin a sawl uh ciangin, migam milei ah bang hangin,
ka Pasian phatna uh late sa thei ding ka hi uh hiam ci-in, sawl aman lohna
thute uh kigelh hi. Babylon kumpi, a thahat Nebuchadnezzar khutsung panin,
cikmah hunin, Judah mite a dingin suahtak zawhna ding thu omlo ahih manin,
Judah mite lungkhamin, lametna bei in, a om laitak un, a kigelh thute hi a,
(Deutro-Isaiah or Second Isaiah kici hi).
Alian 56-66 (Trito Isaiah or Third
Isaiah). Salsuahna Babylon gampanin Jerusalem ah ciahkik in,
Jerusalam khua a tungkhin sate tungah Pasian in, a thuciamna ombangin, tangtunsak
takpi ding hi ci-in, lametna leh hanthohna thute a kigelh Trito Isaiah ahi hi.
I
Lai Siangtho bulphuh a nihna (Deutro-Isaiah) ahih leh, Israel mite Babylon
gamah saltangin a om laitak uh, lamet bei-in, mainawt zo ding kisa nawnloin,
thanem ngaungauin a om hun laitak uh a, Pasian in Isaiah tungtawnin Israel
mihonpite a hopihna kammal ahi hi. Pasian in, ken hong sem ding hi ing ci-in, a
kiciamna kammalte ahi hi. Is. 41:10. Migam, milei ah, simmawh bawlsiatna,
zahpih, cilphih phuisamna Israel ten thuak kha ta leh, a maute Pasian in, a ta
Israelte hehpihhuai sa-in, khasiat a, Israel huaikik veve ding ahihna, Israel
mite tungah lungmuan nading a, a gen kammal ahi hi. Pasian in Ka nasempa, nang
mah kong teelkhin zo hi. Tua ahih manin,
1. Nang
hong
ompih ka hih manin, laukei in.
Babylon
gam ah salin a omman un, Israel mite, tamveipi linna, launa leh patauhna tawh akidim
ngei mite ahi uh hi. Tua bang hun laitak in, Pasian in, Isaiah kiangh, hong
ompih ka hihman in, lau kei in a ci ahi hi. Thu gensiamte a genna uh ah, Pasian
tawh tonkhawmlopi a, pakhuan sungah ka paisangin, Pasian ompihna tawh gal
kidona sunga omte a dingin lametna tamzaw lai ding hi ci uh hi. Mihingte, alau
thei, apauta thei, alunghimawh thei i hihna Pasian in thei ahihman i ni, i
lauloh ding a hong gen ahi hi.
2. Na
Pasian
kahihman in, lungkia kei in.
A
thahat leh a vanglian Kumpi Nebuchadnezzar khutsungpan in Israel mite ah dingin
lametna kongpi ki hong zo ngeilo ding ci in, ngaihsutna aom man in, Babylon gam
a saltang Israel mite lungkia in lametbei in om uh hi. Pasian sungah a om mite
ah dingin lametna bei ngeilo ahihna, Pasian in Israel mite telsak nuam ahihman
in, Na Pasian ka hi hi. Na lung uh kiasak kei un. Note a dingin hotkhiatna
kongpia ki hon hun a om ding hi ci in, Israel te lungkiatloh na dingin a
hopihna kammal ahi hi. Mihingte alungkia thei, a lungkia baih mahmah ih hihna
Pasian in thei ahihman in, lungkiatloh ding hong han thotna kammal ahi hi.
3. Nang
hong thakhauhsak
in kong huh ding a
Babylon
gam gungei ah, Israel mite tusuk in kapni loh uhhi. Babylon mite na Pasian
uhphatna late hongs a un a cih uh hangin, banghangin, gamdang ah Ka Pasian uh
minphatin lasa thei ding ka hi uh hiam ci uh hi. Babylon gam gunpang te ah, a
kahkahna un Israel mite thanem in, zawngkhal kisa in a omlaitak un, Pasian in
kong thakhauhsak ding, kong huh ding ci in, amite tha apiakna kammal a hi hi.
Mi hingte, atha nem thei, a tha zawngkhal thei ih hihna ki lang a, hihbang hun
ciangin hong huhin, hong thakhauhsak nuamtawn tung Pasian ahihna ih mu thei hi.
4. Nang
hong huhin,
ka hong honkhia ding hi.
No
kata Israel mite, migam ah saltangin na omna uh a, no te hong huhin, kong
honkhia ding hi. Cihnopna ah, na saltanna uh Babylon gampan in, kong huhna tawh
na suakta ding uh hi, cihna ahi hi. Ei leh ei ki honkhia zolo, kihonkhia theilo
ih hihman in, hong honding akisam mi hingte ih hi hi. Mihing te hong ompih
ding, hong thakhauhsakd ing, hong honkhia dingin, Pasian akisam ih hi hi. Bang
hanghiam cih leh kei mah na Pasian in na khut taklam ka len hi. Lau kei in,
nangmah kong huh ding hi, hong cipa keimah ka hi hi. (V.13). Halleluijah,
Halleluijah!!! Amen.
Jubilee
hong la, Sia Haupu (Pu Hau) aw, ih khut taklam hong letsak pen, ih vengte hilo
hi. Ih pawlpi upate zong hilo hi. Ih sanggamte zong hilo hi. Na khempeuh apiang
sak thei, asem thei, ahih thei zan ni, tuini akikhel ngeilo a nungta tawntung Pasian
ahih hi. Halleluijah!!!
v Sia
Haupu in a gen theihzel thu: “mite a pu, apa khang uh a kipan, Pasian nasem te
hi uh hi. Anu apa te un thu ngetsak den uh a, hampha kasa mahmah hi. Eipen ih
nu ihpate lawki pan a, Tapidaw hong suak hi in, Biakna, Christian biakna sungah
themcik zong hong makaih theilo, ei theih dan a, ei thu a Pasian thu thuk a
kizong tawm ahi hi,” ci hi. Israel te
makaipi Moses bangin, lungkiatna aneihloh hangin, tamveipi lungneuna a neih hun
om kha ding ci in ki ngaihsun thei hi.
v Kum
25 sung Pasian nasepna sungah, Babylon gam ah saltang, Israelte bangin lamet
bei kisak hun, mabing kisak hun, ma nawtzo nawnlo ding kingaihsutna hangin,
lungkiat hun zong om kha thei ding hi. Pasian sawlna tawh Israel ten Egypt
nusia uh hi. A nunguh ah Egypt galkapten na delh hi. Amai uh ah Santuipi in na
khak cip hi. Lamet bei, ma bing, dong tuak in Israel te na om ngei uh hi.
Pasian in hun a sakciangin, ciangkut zangin, tuipi luanglai ki khensak a, ami
Israelte lei keu tungtawn inpaisak hi.
v Silver
Jubilee hong la, Sia pa’ nuntakna, Pasian nasepna sungah, tamveipi, damlo
zawngkhal kisak hun, lamet bei kisak un,
beidong in mabing akisak hun, alungneu hun om thei kha ding hi. Tua bang
kawmkawm mah in, Hong makaih Pasian ci in, Pasian mah pom tinten in, liansak tinten zo veve ahihman in, tuni in
Pasian nasepzawh Silver Jubilee pawlpite akham thei ih hi hi. Khialh theihna
ding, puk theihna dingin, nisim in hong kido ta leh Pasian a dingin citak tak in
nasem, Pasian nasem citakpa a hi hi.
v Isaih
ah a hopih Pasian in tuni in, Jubilee ala, Rev. En Khan Hau zong ahopihna kammal
hi dingin ka bulhsak hi. Ka nasempa, Rev. En Khan Hau aw,
i.
Nang hong ompih ka hihman in, laukei
in
ii.
Na Pasian kahihman in, lungkia
kei in
iii.
Nang hong thakhauhsak in kong huh
ding a
iv.
Nang hong huhin, ka hong
honkhia ding hi.
Silver
Jubilee thupha mikim tungah a thak in hong tungta hen. Amen!!!
C.
S. Khai, Dr. theol.
November
21, 2018
Kalay
Baptist Church