Wednesday, January 16, 2019

Silver Jubilee Sermon


Title: Silver Jubilee Sermon
Text: Thu Hilhkikna 32:11; Isaiah. 41:10
Topic:  Hong Makaih leh Hong Thakhauhsak ih Pasian
Rev. En Khan Hau @ Sia Haupu, Pasian nasepna sungah hunbit a, a kihelzawh kum 25 Golden Jubilee ah Hanthotna pia thei dingin hun pha ka ngah manin, ka lungdam hi. Hun hong pia i Pasian leh Jubilee nei Siapa tungah lungdamna thu ka pulaak masa nuam hi.
Thu bulphuh Lai Siangtho simna:
I pu i pate’n gal ai, sa ai, tangza ai-in a om uh ciangin, zu leh sa ne-in a om kawmkawm un, a phuahsa uh late, beh leh phung lapi, galmat samat late cih a kipan la tuamtuam sut uha, zam leh khuang tumin, lamin, diangin, kikawi-in lamvui uh hi. Zu leh sa ne-in, dawnin a hun manphate uh tua bangin na zang uh hi. Tua ahih manin, sang kahlo, lai theilo, thu ciaptehna laibu neilo uh hita leh, a kisut suksuk beh leh phung late, galmat samatna late, zawlla cihte a kipanin, a khangkhang in na kihilhsawn uh a, na kitheisak zo mawk uh hi.
Tua bang ngei mahin, Israel mite ading Pasian sep nate, Pasian ompihna leh gualzawhpihnate, Moses in Israel mite kikhopna ah sut thei zel hi. Moses ahun nunung lam, a sihkuan lam ciangin, Israel mite tawh a omkhopna, kikhopna mun ah, Israelte Topa Pasian in a aituam kepna, aompihna thute Moses in mipite zak dingin genkhia, sakhia, simkhia hi. Tua pen i Lai Siangtho bulphuh Thu hilhkikna 32 sung ahi hi. Hih sungah kigen thute pen, Moses’ la ci-in kiciamteh hi. Moses in hih laite Israel mite kikhopna munpi khat ah, a kikhawm khempeuhte zakdingin a banbanin a sut suksuk late ahi hi. Moses in hih laite, tang 1 pan tang 43 naciang a gen khit ciangin, Nun tapa Josuah tawh mipite zak dingin, hih lamal te khat khit khat a banbanin sut suk ngekngek lai  hi. Zomi te’n thu in lai hi a, la in thu hi, i cih bang mah ahi hi. Israel miten a tel loh uh, aphamawh, Pasian ompihna, Pasian kepna leh aituam bawlnate la-in a kiphuak ahih man ahi hi.
Pasian in Israelte a tuam kepna, a tuam makaihna, Pasian in Israelte tungah a itna a tuamdang diakin alahna leh Israel mite a makaihzia, Israelte lamah a pang tawntung, a galte uh a dosak tawntung Pasian ahihna, Moses late i sim ciangin teltakin kithei thei hi. Israelte nuntakna sungah haksatna tampi, eg. Egypt gam salsuahna ah, Pasian in a mite a makaihzia leh, a kepzia, Egypt pan Canaan gam zuan ding a paina uh ah, Tuipi in a khaktanna, a galte un delhin a lungkham mahmah laitak un, leikeu tungah a mite a ding lampi a sialsakna, Sehnel gam sung khualzinna ah, huihpi lauhuai tuah khak bangin, launa hun sungah, Pasian in Israel mite kemin, a hum viuveunate 32:9 na sungah kimu thei hi. Israel ten Canaan gam zuanin a ciahna uh ah Pasian in limtakin kemin, a kepzia Moses in Muvanlai in, a note a kepzia tawh na genteh a, i mitkha ah muh theihpah dingin hong kilangsak hi.
Muvanlai in, a note a kepzia? Bang ci kep hiam? Vasate thu tawh kisai kanna leh sinbehna a nei ihi kei a, mite hong gen, i zaksawn teng mah a gen sawn nuam ihi hi. Muvanlai in a note a kepzia, apattah zia leh a makaihzia lunglut huai simtham hi. Muvanlai pianzia i gen masa nuam hi. Muvanlaite a dang muvanlaite tawh a hon a kikhawl vasa hina pin, vasa dangte tawh a kikhawl theilo, a tuamtat vasa ahi hi. Vantung ah sang len semsem leh nuam a sa semsem vasa ahi hi. Bangzah takin, galte thahatin, galte atam zongin, a galte tungah, galte khutsungah cikmah hun a, aki surrender ngeilo vasa nam khat ahi hi.
Thu muhkholhsiamna nei-in, mailam saupi amu thei vasa ahi hi. A ommun panin,  agamla pi a om, a galte nangawn a muzo, a muthei vasa ahi hi. Vasa dangte, huihpi, guahpi zu ding hileh lau-in, ham ngeingai-in a om laitakin, muvanlai ahih leh huihpi leh guahpi deihin, huihpi lakah len nuam asa vasa ahi hi. Tua banah na khat peuhpeuh, thu khat peuhpeuh aom ciangin, up leh uploh ding sittel phot a, a sittelna dung zui-in, nate tungah upngamna leh muanngamna anei theipan vasa ahi hi. A tate, mailam ding sialkholh sak thei a, a tate apicing vasa asuah theih nadingin, Muvanlai in a tate limtakin kisinsak a, limtakin pantah hi. Tekin, vuai-in, a om ciangin, a multe pulh ding kithawi a, tua bang hun ciangin, kilungneu saklo in, mualsang dawn leh mite gamdaihna mun ah lengin, a multe apokik, thathak a neihciang dong, tha lakik in, kithakhauhsak kik hi. Tua pen ama pianzia hi a, zuih huai mahmah thu ahi hi.
Mun sanna, leh mualsang theithei ah, butomin, a note a dingin bu hoih tomsak, lamsak hi. Bu a lam ciangin, abu a thuap, a thuapin koih hi. A tungnung penpen, lopa tawh, tua zom, a thuap ah, ling leh lopa ki gawm, tua khit ciangin, lopa, tua ban ah ling leh lopa kigawm thuap kik in, a sungtawng penpen ah ahi leh, amul leh a nel lopa tawh gawm khawm a, anuam dingin bawl hi. A note limtakin kem a, nisim, naisim, hunsimin a note a bu ah vilin, a bu tung pan a kha zapin gingsak khuahkhuah hi. A nu khazapna ging a zak uh ciangin, muvanlai noten, i nu ei kiangah om ei ci-in, lungnuam leh lungmuang takin om thei uh hi. (Germany experience…. Tate tungah, Boih aw, Nunu, papa ten hong ompih ka hi uh. Na zun a suak leh tha in, na ek a suak leh tha in, nunu, papate in  na zun na ek siak dingin na kiangah hong om den ka hi uh. Khuazing kihta ken, gamlum leh, aw sang aom leh tuate lau ken, Nunu, papa ten hong ompih ka hi uh cih teng hong gen sak den hi… Ka tanu nisim in tua bangin ka paupih dingin hong hilh uh hi)). Tate, naupangte khamuang sak, lungmuang sak ding cihna ahi hi.
A note themkhat a hong golzawk ciangin, muvanlai in,  a khate zakin a note man hi. A kha tawh a note pua-in vansangah lenpih kawikawi hi. Vantung sangpi ah, aleng ahih uh hangin, api anglum sungah aom, muvanlai note in lungmuangin, om hithiat uh hi. A pi or a nu in kem zo mahmah ding ahih lam tel mahmah uha, a pi or a nu makaihkaihna ah nial hetlo-in, nuamtakin a om uh ahi hi. Pasian in Israel mite a makaihzia, a vilzia leh a ompih ziate a ngaihsutsut ciangin, Muvanlai in a note a makaihzia leh, Pasian in Israel mite a makaihzia kibang sa lua ahih manin, Moses in la in hong phuak khia a, den a i sim, Thuhilhkikna 32 na sung ahi hi.
Tu ni a Jubilee la Siapa nuntakna, Tan 10 zawhloh manin, Lai Siangtho sangkah a, Pasian nasem hilo hi. Sumbawlin, sipuazi sem a, cihmawh khit nungin, Pasian nasem dingin Lai Siangtho sangkah zong hilo hi. Kumpi na, Sangsia semin a omna, Darkhai khualui pan Pasian sapna a zak ciangin, Lai Siangtho sangkah dingin kithawi pah tingtengin, sang a manciang lunghei neilo takin hunbit Pasian nasem dingin akipia khia pah ahi hi. A sangkah sungin, a it mahmah atate khat in nusia hi. Haksatna, ze-etna tampi tuak kha hi. Pasian nasepna Pasian tuu huang sungah a tun ciangin zong, haksatna, innkuan sungah damlohna akipan, tampi tuak kha ngei hi. Pasian nasepna sungah, Lungkiat theih nading, puk theih nading, lungkham sinkhamna leh haksatna tampi zong tuak kha ngei ding hi. Tua bang hina pi-in, muvanlai in, a note vilin, a kha tawh a note pua a, a makaih bangin, Pasian in Siapa makaih ompih a, tu in Silver Jubilee hun nuamte a zang khawm thei ihi hi. Pasian a minthang tawntung ta hen. Amen!!!.
Jubilee la Siapa in Lai Siangtho bulphuh mun nih na nei a, a nihna Is. 41:10 ahi hi. Isaiah Lai Siangtho bupi, khenpi thumin kikhen thei hi.
Alian 1-39 (First Isaiah). A gamveng uh ahi, Assyria ten Judah gam sim dingin a kithawi hun sung a, a kigelh lai ahi hi. Assyriate thahat mahmah ahih manun, a lauhuaina bek hilo in, Israelte in Pasian phawkkha nawnlo-in, pasian dang, milim bia-in, a nungta Pasian, nungngat sanin, Pasian thu a manlohna uh leh, Pasian a muanlohna uh hangin, gimna thuakding a hihna uh kilimgen hi.
Alian 40-55 (Deutro-Isaiah). Israel mi tampite Babylon gamah, Kumpi Nebuchadnezzar salin a omna uh Babylon mite in utlo pipi in lasa dingin a sawl uh ciangin, migam milei ah bang hangin, ka Pasian phatna uh late sa thei ding ka hi uh hiam ci-in, sawl aman lohna thute uh kigelh hi. Babylon kumpi, a thahat Nebuchadnezzar khutsung panin, cikmah hunin, Judah mite a dingin suahtak zawhna ding thu omlo ahih manin, Judah mite lungkhamin, lametna bei in, a om laitak un, a kigelh thute hi a, (Deutro-Isaiah or Second Isaiah kici hi).
Alian 56-66 (Trito Isaiah or Third Isaiah). Salsuahna Babylon gampanin Jerusalem ah ciahkik in, Jerusalam khua a tungkhin sate tungah Pasian in, a thuciamna ombangin, tangtunsak takpi ding hi ci-in, lametna leh hanthohna thute a kigelh Trito Isaiah ahi hi.
I Lai Siangtho bulphuh a nihna (Deutro-Isaiah) ahih leh, Israel mite Babylon gamah saltangin a om laitak uh, lamet bei-in, mainawt zo ding kisa nawnloin, thanem ngaungauin a om hun laitak uh a, Pasian in Isaiah tungtawnin Israel mihonpite a hopihna kammal ahi hi. Pasian in, ken hong sem ding hi ing ci-in, a kiciamna kammalte ahi hi. Is. 41:10. Migam, milei ah, simmawh bawlsiatna, zahpih, cilphih phuisamna Israel ten thuak kha ta leh, a maute Pasian in, a ta Israelte hehpihhuai sa-in, khasiat a, Israel huaikik veve ding ahihna, Israel mite tungah lungmuan nading a, a gen kammal ahi hi. Pasian in Ka nasempa, nang mah kong teelkhin zo hi.  Tua ahih manin,
1.     Nang hong ompih ka hih manin, laukei in.
Babylon gam ah salin a omman un, Israel mite, tamveipi linna, launa leh patauhna tawh akidim ngei mite ahi uh hi. Tua bang hun laitak in, Pasian in, Isaiah kiangh, hong ompih ka hihman in, lau kei in a ci ahi hi. Thu gensiamte a genna uh ah, Pasian tawh tonkhawmlopi a, pakhuan sungah ka paisangin, Pasian ompihna tawh gal kidona sunga omte a dingin lametna tamzaw lai ding hi ci uh hi. Mihingte, alau thei, apauta thei, alunghimawh thei i hihna Pasian in thei ahihman i ni, i lauloh ding a hong gen ahi hi.


2.     Na Pasian kahihman in, lungkia kei in.
A thahat leh a vanglian Kumpi Nebuchadnezzar khutsungpan in Israel mite ah dingin lametna kongpi ki hong zo ngeilo ding ci in, ngaihsutna aom man in, Babylon gam a saltang Israel mite lungkia in lametbei in om uh hi. Pasian sungah a om mite ah dingin lametna bei ngeilo ahihna, Pasian in Israel mite telsak nuam ahihman in, Na Pasian ka hi hi. Na lung uh kiasak kei un. Note a dingin hotkhiatna kongpia ki hon hun a om ding hi ci in, Israel te lungkiatloh na dingin a hopihna kammal ahi hi. Mihingte alungkia thei, a lungkia baih mahmah ih hihna Pasian in thei ahihman in, lungkiatloh ding hong han thotna kammal ahi hi.
3.     Nang hong thakhauhsak in kong huh ding a
Babylon gam gungei ah, Israel mite tusuk in kapni loh uhhi. Babylon mite na Pasian uhphatna late hongs a un a cih uh hangin, banghangin, gamdang ah Ka Pasian uh minphatin lasa thei ding ka hi uh hiam ci uh hi. Babylon gam gunpang te ah, a kahkahna un Israel mite thanem in, zawngkhal kisa in a omlaitak un, Pasian in kong thakhauhsak ding, kong huh ding ci in, amite tha apiakna kammal a hi hi. Mi hingte, atha nem thei, a tha zawngkhal thei ih hihna ki lang a, hihbang hun ciangin hong huhin, hong thakhauhsak nuamtawn tung Pasian ahihna ih mu thei hi.
4.     Nang hong huhin, ka hong honkhia ding hi.
No kata Israel mite, migam ah saltangin na omna uh a, no te hong huhin, kong honkhia ding hi. Cihnopna ah, na saltanna uh Babylon gampan in, kong huhna tawh na suakta ding uh hi, cihna ahi hi. Ei leh ei ki honkhia zolo, kihonkhia theilo ih hihman in, hong honding akisam mi hingte ih hi hi. Mihing te hong ompih ding, hong thakhauhsakd ing, hong honkhia dingin, Pasian akisam ih hi hi. Bang hanghiam cih leh kei mah na Pasian in na khut taklam ka len hi. Lau kei in, nangmah kong huh ding hi, hong cipa keimah ka hi hi. (V.13). Halleluijah, Halleluijah!!! Amen.
Jubilee hong la, Sia Haupu (Pu Hau) aw, ih khut taklam hong letsak pen, ih vengte hilo hi. Ih pawlpi upate zong hilo hi. Ih sanggamte zong hilo hi. Na khempeuh apiang sak thei, asem thei, ahih thei zan ni, tuini akikhel ngeilo a nungta tawntung Pasian ahih hi. Halleluijah!!!
v Sia Haupu in a gen theihzel thu: “mite a pu, apa khang uh a kipan, Pasian nasem te hi uh hi. Anu apa te un thu ngetsak den uh a, hampha kasa mahmah hi. Eipen ih nu ihpate lawki pan a, Tapidaw hong suak hi in, Biakna, Christian biakna sungah themcik zong hong makaih theilo, ei theih dan a, ei thu a Pasian thu thuk a kizong tawm ahi hi,” ci hi.  Israel te makaipi Moses bangin, lungkiatna aneihloh hangin, tamveipi lungneuna a neih hun om kha ding ci in ki ngaihsun thei hi.

v Kum 25 sung Pasian nasepna sungah, Babylon gam ah saltang, Israelte bangin lamet bei kisak hun, mabing kisak hun, ma nawtzo nawnlo ding kingaihsutna hangin, lungkiat hun zong om kha thei ding hi. Pasian sawlna tawh Israel ten Egypt nusia uh hi. A nunguh ah Egypt galkapten na delh hi. Amai uh ah Santuipi in na khak cip hi. Lamet bei, ma bing, dong tuak in Israel te na om ngei uh hi. Pasian in hun a sakciangin, ciangkut zangin, tuipi luanglai ki khensak a, ami Israelte lei keu tungtawn inpaisak hi.

v Silver Jubilee hong la, Sia pa’ nuntakna, Pasian nasepna sungah, tamveipi, damlo zawngkhal kisak  hun, lamet bei kisak un, beidong in mabing akisak hun, alungneu hun om thei kha ding hi. Tua bang kawmkawm mah in, Hong makaih Pasian ci in, Pasian mah pom tinten in,  liansak tinten zo veve ahihman in, tuni in Pasian nasepzawh Silver Jubilee pawlpite akham thei ih hi hi. Khialh theihna ding, puk theihna dingin, nisim in hong kido ta leh Pasian a dingin citak tak in nasem, Pasian nasem citakpa a hi hi.


v Isaih ah a hopih Pasian in tuni in, Jubilee ala, Rev. En Khan Hau zong ahopihna kammal hi dingin ka bulhsak hi. Ka nasempa, Rev. En Khan Hau aw,
i.                   Nang hong ompih ka hihman in, laukei in
ii.                 Na Pasian kahihman in, lungkia kei in
iii.              Nang hong thakhauhsak in kong huh ding a
iv.              Nang hong huhin, ka hong honkhia ding hi.

Silver Jubilee thupha mikim tungah a thak in hong tungta hen. Amen!!!
C. S. Khai, Dr. theol.
November 21, 2018
Kalay Baptist Church

ZOKHI GUI KHAT



Zokhi Gui Khat

Thumasa
Zomi numei ahih nak leh Zokhi gui khat beek a nei lo cih om pha lo hi. Tuhun ciangin a nei lo zong om theikha ding hi. Banghang hiam cihleh khamkhi kihanciamin kidemna-in kinei pianta ahih man ahi hi. Ahi zongin nidang lai i pite, i nute hun lai-in khi gui tampipi nei uha zu a siim ding uh ciangin beleng gah tui tawh diahin tua tui tawh deih phatakin sawp uha khitang a sante san selsalin, a engte eng dikdeka, a dumte dum kiuhkeuhin ama' mel ciat siang sitsetin kilanga tua khite okin khua sung a vak uh ciangun etlawmin ngaihbang uha a vang neihnapi uh ahi hi. A zenzenin tua a etlawm mahmah khite a khilna khizang (khauzang) kitat leh khitang khempeuh buakhinin a etlawmna, a vangneihna teng bei mang pah hi.

I khizang kitatsak kei ni
Ka neulai-in ka pi Khoi Niang in innkatang tungah samhiat kawmin nilum awi-a a tut diatduat laitakin ka naute tawh a tung khawng, a nung, a mai khawng ah ka kimawlmawl uhleh a khi gui khat kitatsakkha ka hih manun innka tungah khitang teng puakzai-in hong bua-a ka pi heh lua mahmahin a tuibuk muam tawh ‘Phui! tawm pah vo,’ hong ci hi. Tuibuk a nam philphelpi tawh ka toppah uh hangun a kimin kimu zo nawn lo hi. Pawlkhatte suangphah peek nuai khawng ah na manga, pawlkhatte inn nuai vok ek lak, bawng ek, sial ek lak khawng ah na san leklakin pawlkhatte akte in betang, vaimintang khawng sa hi ding hi ven na ne lai mawk ahih manin a ak go zawzena lakik ding ihih kei nak leh cih dan ding om lo hi. Tua ahih manin khizang khat vei a kitat nakleh khitang a kimin kimu zo nawn lo cih i theih ahi hi.

Zomite le Zokhi
Tuhun ciangin zong ei Zomite khitang bangin hong khilkhawm om-a tuate in i biakna (i pawlpi hi lo, i Khristian hihna gen nuam hizaw) le i minam itnate ahi hi. Tuhunin Zomite mun tuamtuam ah kikhenin leitung gam tuamtuam nangawn ah i kizela khantohna khat ahi hi. Ei Zomite pusuahna dan a lompi-in en pak leng: Leitung galpi Khatna khit 1914 in Mikang kumpite nasem dingin Zomite Piancit (France) gam ah mi tulval bang kipai-a tua hunin gamdang pai ngei lo lua ihih manin a si dingin kingaihsun uha kawsah hanken kigawhkholin kihing vui zah dongin kibawl uha a kapsa-in inn pan pusuak uh hi. Leitung Galpi Nihna ahi Japan Gal khit 1946 pan kipanin nuntak zon nadingin galkap sungah tampi i lut leuleu-a mi namdangte bang in hong zahkona un Zogam pan galkap piang hi, hong ci liang uh hi. 1975 kum kiim pan kipanin suang khuk ahi Hpakant, Maishu, Mogoke khawng ah Zomi khangnote kidelh ngeingai leuleu-in, a tuahpha tawh, a siatlawh tawh, a mangthang tawh, a sihlawh tawh tampi i om leuleu hi. Tua hun pawl mahin laitan nei zawdeuh, pilna nei zawdeuhte in gamdang ah Lai Siangtho sang kah khat hong thei uha, kidembawlin pilna sangpipi a ngah Zomi tampi i om-a lungdamhuai mahmah hi. 1990 kum kiimpawl pan kipanin Lai Siangtho sangkah bek hi loin sum thalawh ding tanghialin Malaysia, Japan, Singapore, Korea-te ah Zomi khangnote kidelh ngeingai leuleu-a nidangin laitan neite bek gamdang pai thei i sak pen tu-in khangno khempeuh gamdang pai-a kidem hun hong hita hi. I khua ciatna Zolai Tan IV nangawn a ong lo pawlkhat i theih loh kalin USA, Norway, Sweden, England, Australia, ... cih bangin tung hi cih i zak ciangin lamdang i sa hi.

Tua ahih leh hi banga a kikhenthang Zomite i kikhil khopna khauzang ahi i biakna le i minam itna khauzang ngat takin i hualkhop kei leh kitatsak vanglak leng a kimu zo lo, ling lakah a tu mah, vok ek/sial ek lakah a tu mah, mi namdangte valhtum mah omkha ding ihih manin i Zokhi khauzang a to mahmahin hual ciat ni.

Kiginkholh theih hi
Khangluite in a khi khauzang tat baih dingin a up uh ciangin a kitat ma-in khau thak tawh khek hamtang hi. Khi khil nading khau pen khau mawkmawk kihual tawm lo-a khizang ding ngiatin a tuam vilvelin muitung khau ciltakin khek a, khi khil nadingin a hualkholhsa-in koih hi. Tua mah bangin tulai khangnote in zong i biakna le i minam itnate ngattak le ciltakin hualkhawm kholin kigingkhol ciat ni. Nidang lai-a i galkap lutte in i biakna le i minam itnate limpha takin hualkhawm zo uh ahih manin milim bia namdangte tenpih mawkmawk lo uha, a khuan hong ciahin galkap zizon cihtakin kaal khat sung a zonpak uh ahih hangin a khang uh khom uh hi. Kawlpau thei lo cih genloh zunthakdan nangawn siam lo uha, khua laizang khawng ah muh man lohin dinsa-in na tha ziau uh, ci uh hi. Bangzah takin zumpihhuai hita leh zumpih ngamin daipih ngamin hilh tawmtawmin khang kikhom veve uh hi. Tu lai-in ni khat kimu kei leh a sitawm ding i sakte nangawn theih loh kaalin na kima ziau mawk uh hi. Tua in i Zomi lungtang ahi cihtakna le i biakna/i minam itna khi khauzang bangin a to-in hual lo hikha dinga kiginkholhna, ngimkholhna cihte zong a nei lo hi mai ding hi.

Internet Zat Siam Ni
Internet zong ei Zomite’n a zang thei cil ihih manin tagah nawi mu bangin zatdan a siam nai lo hikha ni in, ahi zongin i siam semsem ding ka lunggulhna sawt zo hi. Midangte’n internet a zat uh leh pilna zonna, sum le paai zonna, nopna dahna thu le theihhuai thu tuamthuamte a manlangin a theihtheih nadinga a zat uh ahi hi. Ei Zomite pawlkhat in namsau bangin thautang bangin, bombtang bangin a zang tawh i kibang hi. I lungkim lohna mi khat ekkha nam liangin ko-ekna, totgawpna, gensiatgawpna cih bangin i zang hi. Lai Siangtho in mi khat na muhdah leh a that khin na hi hi, a cih bangin Internet tawh mi tampi a thatkhin kisuak mawk ding hi. Hih zong ei Zomite’n i biakna le i minam itna Zokhi khauzang hual bangin ngat takin hual leng i internet kammalte zong hong khumzaw ding hi.

Pawlpi sungah zong
Pawlpi sung kalsuanzia tawh zong enkak lai dih ni. Gentehna-in hih Tahan Tuiphum Pawlpi in Pawlpi pianzawh kum 50 sungah munlemual, innlelo, neihlelam tampi a neih ban vuah tulai takin Pawlpi inn (   ) a phak uh i muh ciangin enhuai mahmah hi. Hihzahin khangto ahih ciangin kitawng ngei ken teh, kihehsuah ngei ken teh, kam kisel ngei ken teh i ci pah ngam tuan kei hi. Mihing vive kihi-a a hoih ding deihna vive mah tawh kisel ngei ding, kitawng ngei ding, heh ngei dingin ka um hi. Ahi zongin tua hehna lungsimte khempeuh i biakna lungsim le i ki-itnate i Zokhi khauzang bangin a hualkhop uh ciangun mawh kimaisaka tuni-a a hehna uh nitumsak loin a kilemkik pahpah manun tuni-in gualzawhna pawipi GOLDEN JUBILEE a bawl thei uh ahi hi. Tua a Zokhi khauzang kitat lo ahih manin a mipite kibuaksuah loin a ettehhuai, a zahtakhuai, a vang nei Pawlpi a suak zo ahi hi.

Pawlpi tuamtuam kizopna ah zong e
USA kumpi thak ahi Barack Obama in 20.1.09 ni-in kumpi ding kiciamna a neihkhit phetin thu genna nei-a TV ah ka ngaikha lian hi. Tua a genna sung pan ka thangah mahmah diak khat pen, ‘Ei America gam sungah Khristian, Hindu, Muslim, Buddist ... cih bangin biakna tuamtuam om-a mi atam, atawm i om hi. Mi tam taleng, tawm taleng kizahtaksakna le kithusimsakna tawh kiho theih ciat ding (mutual respect) i neih kei leh i khangto thei kei ding hi,’ a cih ahi hi. Ei Zomite adingin ka bulh ciangin ei Zomi sungah zong Pawlpi lian, pawlpi neu tuamtuam tampi i om hi. Kiliansak se ahih kei leh kineubawl se cih i om leh i minam sungah i khantoh nang le i kipumkhat nang tampi hong khaktan ding hi. I kizahtak le i kithusim theih nadingin hong khilkhawm ahi i biakna (Khristian hihna) le i minam itna khauzang ngattakin huala i kitatsak loh ding thupi hi.

Thukhupna:
Pawlpi ahi zongin, kipawlna khat peuhpeuh ahi zongin a etlawm nading, ettehtak cing ahih nading, a zahtakhuai ahih nading le a vang neih nadingin a kisam penpen in kithutuahna, kipumkhatna le uitui buaksuah lohna ahi hi. Tua ahih manin Zomite’n Zokhi i nei-a tua khi pen khitang tampi khauzang khat tawh a kikhilkhawm ahi hi. Tua a khauzang a kitatkhak leh khitang kim zo nawn lo hi. Tuamah bangin ei Zomite zong kuamah mangthang loa, kipumkhatin i etlawm nading, midangte ettehtak cing i suah nading le i vang neih nadingin i Zokhi khauzang ahi i biakna le i minam itnate limpha takin huaikhawmin a kitat ma-in khau thak tawh khek zeel a, thaksuaksak zelin Pasian maipha a ngah minam ihih nadingin hanciam ciat ni.

Note: Hih article pen Tahan Tuiphum Pawlpite’ kum 50 cin GOLDEN JUBILEE (1959-2009) Magazine ah suah dingin ka puak ahi hi.



KUMPI   NASEP LE PASIAN NASEP Thumasa : Zomi Christian Fellowship, Norway Tin Jubilee Magazine a dingin hih thulu tawh article hong ...